Domeintabellen toelichting

Aquo-domeintabellen

Wanneer in informatiesystemen en uitwisselbestanden vooraf gedefinieerde begrippen wenselijk zijn, maken we gebruik van domeinwaarden in domeintabellen. Door gebruik te maken van de waarden uit deze domeintabellen hanteert u de afgesproken schrijfwijze voor het gegevenselement. Daardoor kunnen gegevens uit verschillende databases eenvoudig gecombineerd worden.

Uniforme schrijfwijze is een voorwaarde voor het geautomatiseerd uitwisselen van informatie tussen informatiesystemen, omdat een computer nu eenmaal niet kan bepalen of met verschillende schrijfwijze toch hetzelfde wordt bedoeld. Ter illustratie: ‘T', ‘Temp' en ‘Temperatuur' zijn verschillende karakterreeksen. Een computer kan niet bepalen of hetzelfde wordt bedoeld of niet. In de Aquo-domeintabellen wordt de afgesproken schrijfwijze opgenomen. Door te conformeren aan de schrijfwijze in de Aquo-domeintabellen, kunnen gegevens uit verschillende databases eenvoudig worden gecombineerd en gaat informatie dus makkelijker stromen.

U kunt zien welke catagorie domeintabellen er in de Aquo-standaard zijn opgenomen en welke (domein)waarden er zijn opgenomen. Wilt u weten wat er allemaal mogelijk is met deze tool, lees dan meer op de ondersteuningspagina Vraag en Antwoord. Er is ook een webservice. U kunt gebruik maken van deze webservice om uw eigen domeintabellen automatisch te synchroniseren met de Aquo-domeintabellen. Zo weet u zeker dat u altijd de juiste waarden gebruikt. Toelichting op de API kunt u vinden op de volgende pagina ApiSandbox

Mist u een waarde in de domeintabel dan kunt u de gewenste domeinwaarde aanvragen, zie de pagina Beheer/Wijzigingsproces/Indienen wijzigingsvoorstel. In de praktijkrichtlijn Aquo-domeintabellen vindt u achtergrondinformatie over de domeintabellen. In deze praktijkrichtlijn wordt ook een aantal domeintabellen toegelicht. De praktijkrichtlijn domeintabellen IM-Metingen is een verbijzondering van de praktijkrichtlijn Aquo-domeintabellen. De Aquo-standaard kent één speciale domeintabel: ‘Waarnemingssoort‘.

Aquo-domeintabel Waarnemingssoort

Deze domeintabel combineert het 'wat', 'waarin' en 'hoe' van een waarneming in één tabel. De tabel is een erfenis vanuit het ontstaan van de Aquo-standaard. De tabel is niet 'nodig' en er kan niet met WNS-nummers worden uitgewisseld, maar veel gebruikers vinden het een makkelijk overzicht bieden, daarom ondersteund IHW de waarnemingssoort (WNS) nog. Men dient altijd uit te wisselen met de aparte domeintabellen die in de WNS zijn gecombineerd. Daarnaast is het onvolledig om alléén de informatie die is gecombineerd in de WNS uit te wisselen; de Aquo modellen bevatten veel meer mogelijkheden dan alleen het uitwisselen van het 'wat', 'waarin' en 'hoe' van een waarneming. Het is onmogelijk om eenduidig de hele standaard te vatten in deze 3 onderdelen.

Het idee van de WNS is, dat om een waarneming te kunnen vastleggen, bekend moet zijn ‘wat', ‘wanneer', ‘waar', ‘waarin' en ‘hoe' is waargenomen. Het ‘waar' en ‘wanneer' beschrijven de plaats en het tijdstip van de waarneming. Het aantal plaatsen en tijdstippen waarop een waarneming plaatsvindt, is in principe oneindig en lenen zich dus niet voor een domeintabel. De onderdelen die het ‘wat', ‘waarin' en ‘hoe' van een waarneming beschrijven, lenen zich wel voor een eindige indeling. Deze onderdelen zijn opgenomen in de Aquo-domeintabellen ‘Parameter' (groep: Typering, Grootheid of Grootheid + ChemischeStof/Object/Microbiologie), ‘Eenheid', ‘Hoedanigheid' en ‘(Analyse)Compartiment'. De domeintabel Waarnemingssoort combineert deze tabellen puur voor gebruiksgemak.

In de Aquo-domeintabel ‘Waarnemingssoort' wordt een nummer toegekend aan een combinatie van ‘Parameter', ‘Eenheid', ‘Hoedanigheid' en ‘Compartiment'. Deze combinatie geeft met één nummer weer wat is waargenomen en in welke omgeving. Bijvoorbeeld, het nummer WNS2323 staat voor een waarneming in het oppervlaktewater van ‘stikstof Kjeldahl’ (NKj) uitgedrukt in mg/l stikstof (N):

Nummer Omschrijving Parameter Eenheid Hoedanigheid Compartiment
WNS2323 NKj [mg/l] [N] [OW] NKj mg/l N OW


Het Informatiehuis Water ondersteunt het gebruik van waarnemingssoortnummers door het beheer van deze domeintabel. Zie voor meer informatie over ‘Waarnemingssoortnummer' in de praktijkrichtlijn domeintabellen IM-Metingen.


Grootheid in Waarnemingssoort en IM-Metingen

In IM-Metingen kunnen de waarnemingssoortnummers niet worden gebruikt in de uitwisseling, hierin zijn de afzonderlijke domeintabellen opgenomen. Een grootheid komt alleen voor in de Waarnemingssoort als de grootheid niet gecombineerd wordt met een chemische stof of object. Er bestaat dus wel een waarnemingssoort als de grootheid pH is maar niet als de grootheid bijvoorbeeld (massa)Concentratie is. Bij het uitwisselen van gegevens volgens IM Metingen is echter de grootheid verplicht. Dit is in de nieuwe versie van de tabel Waarnemingssoort die op deze wiki is gepubliceerd het geval. Als u de oude domeintabel Waarnemingssoort gebruikt van de oude Aquo-DS heeft u een mappingsfile nodig voor de te gebruiken grootheid bij, de meeste, waarnemingssoorten. Deze Mapping-Grootheid-waarnemingssoort is hier beschikbaar.

Mapping Parameter Actueel – Historisch

In deze mapping wordt van beëindigde domeinwaarden uit de Aquo-domeintabel Parameter aangegeven door welke parameter de betreffende parameter vervangen is.

De file Mapping Parameter Actueel – Historisch wordt als xls-bestand aangeboden. Deze mapping is ook wel bekend onder de naam ‘was/wordt lijst' of ‘conversietabel Aquo-domeintabel Parameter'.

Dit document wordt bijgewerkt als het CCvD-D akkoord is gegaan met wijzigingen in de Aquo-domeintabel Parameter. Dit zal dus maximaal twee keer per jaar gedaan worden tijdens het doorvoeren van een update van de Aquo-standaard.

Actuele domeintabellen alfabetisch en per categorie

Zie domeintabellen